۲۷ دی ۱۳۹۰ ..."/>

هدایت الکتریکی آب یا EC و اندازه گیری آن

هدایت الکتریکی آب نشان‌یدهنده میزان املاح هادی موجود در آب می‌باشد. واحد هدایت الکتریکی که آن را با EC نیز نمایش می دهند  ohm-1 یا mho می باشد و واحد هدایت الکتریکی ویژه آب µ mho/cm (میکرو موس بر سانتیمتر) که در سیستم SI با µSiemens/cm (میکرو زیمنس بر سانتیمتر) نمایش داده می‌شود. معمولاً وقتی از وازه “هدایت الکتریکی آب” استفاده می‌شود منظور همان “هدایت الکتریکی ویژه آب” می‌باشد. با توجه به این که هدایت الکتریکی رابطه مستقیمی با TDS و نمک‌های محلول در آب دارد، لذا اندازه‌گیری آن به منظور کنترل کیفیت آب از اهمیت زیادی برخوردار است.

اندازه‌گیری هدایت الکتریکی

یکی از راه­‌های ساده تعیین غلظت املاح محلول در آب، اندازه‌گیری هدایت الکتریکی است. آب مقطر یا آب خالص تقریباً هادی جریان الکتریسیته نیست ولی اگر در آب نمک‌های ‌محلول ‌وجود ‌داشته ‌باشد، آب را هادی جریان ‌الکتریسیته می‌کند. ‌هر چه مقدار املاح حل شده در آب بیشتر باشد قابلیت هدایت الکتریکی نیز افزایش می‌یابد. به عبارت دیگر مقاومت الکتریکی آن کاهش می‌یابد. با توجه به ‌نقش درجه ‌حرارت در میزان هدایت الکتریکی آب، اندازه‌گیری‌ها نسبت به درجه حرارت استاندارد که همان ۲۵ درجه ‌سانتیگراد است بایستی اصلاح گردد. ‌هدایت ‌الکتریکی به ازای افزایش هر درجه سانتی­گراد تقریباً ۲ درصد افزایش می ‌یابد که می ‌توان آن را بصورت زیر نشان داد:

EC25 =[ECt-0.02 (t-25) ECt]

t: دمای آزمایش

‏واحدهای اندازه گیری هدایت الکتریکی

در سیستم متریک عبارتند از:

  1. ‏موس بر سانتی­متر که بصورت EC ‏نشان داده می شود.
  2. ‏میلی موس بر سانتی­متر که بصورت ۳۱۰ EC x ‏نشان داده می‌شود.
  3. میکرو موس بر سانتی­متر که بصورت ۶۱۰ EC x ‏نشان داده می‌شود.

µmhos/cm

 mhos/cm = 1000 mmhos/cm = 1000000 µmhos/cm

‏در سیستم بین المللی (SI) واحد زیمنس بر متر (S/m) مورد استفاده قرار می گیرد ‏که تبدیل آن را میتوان به­ صورت زیر نوشت:

Siemense/meter(S/m)=10 mmohs/cm

dS/m=mmhos/cm

هدایت الکتریکی آب باران بین  ۲ تا ۱۰۰ میکر وموس بر سانتی­متر تغییر می کند و ‏در آب‌های سطحی و زیرزمینی از حدود ۹۰ میلی موس بر سانتی­متر شروع شده و به چندین هزار میکروموس می‌رسد. هدایت الکتریکی آب دریاهای آزاد حدود ۹۰۰۰۰ ‏ میکروموس است که در دریاچه­‌های شور چندین برابر دریاهای آزاد است.

‏چنان­چه آنیون­‌ها و کاتیون­‌ها بر ‌حسب ‌میلی اکی والا‌ن در لیتر بیان شده باشد، ‌مجموع آن­‌ها باید با یکدیگر برابر بوده و یا اختلاف ناچیزی داشته باشند. هر قدر مقدار یون­‌های محلول در آب بیشتر باشد، اختلاف در مجموع ذکر شده نیز بیشتر است. در هر صورت اختلاف نباید بیش از ۳۰ باشد. درصد اختلاف را می‌توان از رابطه زیر محاسبه کرد:

 %E=[(A-C)÷(A+C)]×۱۰۰

A: جمع آنیون ها بر حسب میلی اکی والانت در لیتر(Cl,SO4,NO3,…)

C: جمع کاتیون ها بر حسب میلی اکی والانت در لیتر(Na,K, Mg,Ca,NH4)

نمودارهای مربوط به هدایت الکتریکی

نمودار هدایت الکتریکی و غلظت نمک

نمودار هدایت الکتریکی و غلظت نمک

نمودار هدایت الکتریکی و فشار اسمزی

مطالب مرتبط

55 نظر

  1. مهر ۲۷ دی ۱۳۹۰۲۷ دی ۱۳۹۰ گفته:

    سلام مهندس
    مباحث عمومی خیلی خوبی رو ارائه کردی، تشکر
    در این مطلب، به نظر میاد که تساوی دسی زیمنس بر متر باید با میلی موس برابر باشه:

    1 ppm = 1 mg/L = 1 part per million
    1 ppm = 1 mg/kg
    1 percent concentration = 10,000 ppm
    1mmolc = 1 meq/L (Hanson et al., 1999)
    meq/L = 10 x EC in mmhos/cm
    OP (osmotic pressure) = -0.36 x EC in mmhos/cm
    TDS mg/L = 640 x EC in millimhos/cm
    1 mhos/cm = 1000 mmhos/cm
    1 mmhos/cm = 1000 (µhos/cm
    1 Siemen/meter (S/m) = 10 mmhos/cm
    1 deci-Siemen/meter (dS/m) = 1 mmhos/cm
    1 dS/cm = 1 mhos/cm
    (Ayers and Westcot, 1976)

    اگه یه m دیگه پشت موس بذاری درست میشه
    موفق باشی

    • مهر ۲۷ دی ۱۳۹۰۲۷ دی ۱۳۹۰ گفته:

      منظورم میلی موس بر سانتی متر بود

      • مهر ۲۷ دی ۱۳۹۰۲۷ دی ۱۳۹۰ گفته:

        و البته فرمول اصلاح دما در EC به EC25 (استاندارد):

        [EC25 =[ECt-0.02 (t-25) ECt

        t: دمای آزمایش

        • محمدحسین ۲۷ دی ۱۳۹۰۲۷ دی ۱۳۹۰ گفته:

          بله، اضافه کردم

      • محمدحسین ۲۷ دی ۱۳۹۰۲۷ دی ۱۳۹۰ گفته:

        مهندس جان انقدر فکر کردم تا ببینم کجا رو داری میگی! خب یه راست می رفتی سر اشتباه!
        ممنون

  2. sogand ۲۷ دی ۱۳۹۰۲۷ دی ۱۳۹۰ گفته:

    سلام با تشکر از مطلب خوبی که گذاشتین. من یه درخواست داشتم ازتون تبدیل واحد میکرو زیمنس بر سانتی متر به میلی موس چطور حساب میشه اگه امکانش هست یا روی وب سایتتون قرار بدین یا برام میل کنید خیلی لطف می کنید

    • محمدحسین ۲۷ دی ۱۳۹۰۲۷ دی ۱۳۹۰ گفته:

      نوشتم که:
      mS/cm=mmhos/cm

  3. حجت ۲۷ دی ۱۳۹۰۲۷ دی ۱۳۹۰ گفته:

    سلام
    لطفا اگه امکان داره تبدیل واحدμs/cm به μgr/cm2 رو برام شرح بدین
    با تشکر
    حجت

    • محمدحسین ۲۷ دی ۱۳۹۰۲۷ دی ۱۳۹۰ گفته:

      حقیقتش ربط این دو تا رو نمیدونم.
      اما اگر اشتباه نکنم μgr/cm2، واحدی برای بیان مقدار یون جذب شده در واحد سطح. مثلاً برای بیان شدت آلودگی هوا (ریزگرد ها) از این واحد استفاده میشه، برای تراکم استخوان هم از mgr/cm2 استفاده میش

  4. احسان ۲۷ دی ۱۳۹۰۲۷ دی ۱۳۹۰ گفته:

    سلام لطفا منابع مطالبی که مینویسید رو هم اضافه کنید با تشکر

    • محمدحسین ۲۷ دی ۱۳۹۰۲۷ دی ۱۳۹۰ گفته:

      به این لینک زیر مراجعه نمایید

  5. حسین ۲۷ دی ۱۳۹۰۲۷ دی ۱۳۹۰ گفته:

    با سلا م لطفأتبدیل EC به PPT را بگوئید

    • محمدحسین ۲۷ دی ۱۳۹۰۲۷ دی ۱۳۹۰ گفته:

      تبدیل EC به PPT بی معنی است، لطفاً دقت کنید و بعد سؤال بپرسید. EC یک کمیت است و PPT یک واحد اندازه گیری، کمیت را که نمی توان به واحد تبدیل کرد؟

      بین ec و غلظت نمک های محلول رابطه ای به صورت TDS(ppm)=640 × EC(mmho/cm) وجود دارد که میشه ppm رو تبدیل کرد به PPT

  6. alireza ۲۷ دی ۱۳۹۰۲۷ دی ۱۳۹۰ گفته:

    سلام
    رفرنس شکلهارو اگه امکان داره می خواستم
    ممنون

    • محمدحسین ۲۷ دی ۱۳۹۰۲۷ دی ۱۳۹۰ گفته:

      اگر درست یادم مونده باشه باید مربوط به یکی از دو کتاب زیر باشن:

      – I.Shinberg و دیگران. ترجمه امین علیزاده. کیفیت آب در آبیاری

      – غلامعلی زاده آهنگر، احمد. کیفیت و ارزیابی کیفی آب آبیاری

  7. Fateme ۲۷ دی ۱۳۹۰۲۷ دی ۱۳۹۰ گفته:

    سلام.مگه هدایت الکتریکی معکوس مقاومت نیست؟ پس چرا برای واحدش از همون عکس واحد مقاومت استفاده نمی کنیم؟

    • محمدحسین ۲۷ دی ۱۳۹۰۲۷ دی ۱۳۹۰ گفته:

      اگر دقت کنید، در واحد هدایت الکتریکی از عبارت mhos استفاده شده است که در واقع معکوس ohm می باشد (البته بدون در نظر گرفتن s که برای راحتی تلفظ اضافه شده است).
      چون در اینجا میزان غلظت نمک ها در آب/خاک مهم است، پس باید این میزان در سطح سنجیده شود که از واحد mhos/cm یا Siemense/meter استفاده می شود

  8. محسن ۲۷ دی ۱۳۹۰۲۷ دی ۱۳۹۰ گفته:

    سلام و ممنون از سایت خوبتون
    لطفا اگه pdf کتاب های رفرنس رودارید ایمیل کنید
    چون نتونستم دانلود کنم

    • محمدحسین ۲۷ دی ۱۳۹۰۲۷ دی ۱۳۹۰ گفته:

      چه کتاب هایی رو میخواین؟
      دقیقاً اسم کتاب و نویسنده اش رو بگین اگر باشه ایمیل کنم یا لینک دانلودش رو بدم

  9. مینا ۲۷ دی ۱۳۹۰۲۷ دی ۱۳۹۰ گفته:

    سلام مهندس جان
    زیمنس یعنی چی؟

    • محمّدحسین ۲۷ دی ۱۳۹۰۲۷ دی ۱۳۹۰ گفته:

      به خاطر آقایی به اسم Ernst Werner Siemens, von Siemens این اسم گذاشته شده. تو ویکی پدیا راجع به ایشون مطلب هست.

  10. جواد سهندی ۲۷ دی ۱۳۹۰۲۷ دی ۱۳۹۰ گفته:

    سلام ابتدا از اطلاعات مفید و جامع شما تشکر می کنم.میخواستم در صورت امکان در خصوص رابطه بین TDS و EC بیشتر برام توضیح بدین و اگر فرمول ذکر شده منبعی دارد بیان کنید تا در پایانامه خودم استفاده کنم. سوال دیگم این هستش که با اندازه گیری TDS چه فاکتورهای دیگه ای رو میشه از طریق ارتباط و فرمول بدست آورد؟
    از شما سپاس گذارم

    • محمّدحسین ۲۷ دی ۱۳۹۰۲۷ دی ۱۳۹۰ گفته:

      احتمال بسیار زیاد یکی از دو کتاب زیر بوده. چون این کتاب ها رو از کتابخانه گرفته بودم الآن دسترسی ندارم تا بررسی کنم:

      – I.Shinberg و دیگران. ترجمه امین علیزاده. کیفیت آب در آبیاری
      – غلامعلی زاده آهنگر، احمد. کیفیت و ارزیابی کیفی آب آبیاری

      همچنین در کتاب آبیاری عمومی دکتر فرداد هم مطلب هست. اون دو کتاب بالا مطالب تخصصی تر و بیشتری دارن.

      • هنگام ۲۷ دی ۱۳۹۰۲۷ دی ۱۳۹۰ گفته:

        سلام.EC=2TDS

        • محمّدحسین ۲۷ دی ۱۳۹۰۲۷ دی ۱۳۹۰ گفته:

          این رابطه رو از کجا آوردین؟

  11. وحيد ۲۷ دی ۱۳۹۰۲۷ دی ۱۳۹۰ گفته:

    سلام مهندس
    من ميخواستم دزيمنس بر متر را به ميليمتر بر ساعت تبديل كنم ميشه راهنماييم كنيد؟ با سپاس

    • محمّدحسین ۲۷ دی ۱۳۹۰۲۷ دی ۱۳۹۰ گفته:

      من فکر نمی کنم این واحد ها قابل تبدیل به هم باشن.

  12. الهام ۲۷ دی ۱۳۹۰۲۷ دی ۱۳۹۰ گفته:

    با سلام.
    من یک نمونه آب دارم که اونو با EC سنج اندازه گرفتم، که بر حسب میلی زیمنس است.
    حالا اونو چطوری به دسی زیمنس بر متر تبدیل کنم؟

    • محمّدحسین ۲۷ دی ۱۳۹۰۲۷ دی ۱۳۹۰ گفته:

      هر دسی زیمنس بر متر، یک دهم زیمنس بر متر هست
      هر میلی زیمنس بر متر هم که یک هزارم زیمنس بر متر هست.

      پس تقسیم میلی زیمنس بر متر بر 100 میشه دسی زیمنس بر متر

  13. مجید ۲۷ دی ۱۳۹۰۲۷ دی ۱۳۹۰ گفته:

    مهندس من می خواستم تفاوت ppt , ppm رو در دستگاههای هدایت سنج بپرسم

    • محمّدحسین ۲۷ دی ۱۳۹۰۲۷ دی ۱۳۹۰ گفته:

      به طور کلی:

      ppm = 1 mg/L = 1 part per million
      یا بخش در میلیون
      1 ppt
      یا بخش در تریلیون

  14. ملینا ۲۷ دی ۱۳۹۰۲۷ دی ۱۳۹۰ گفته:

    ازتون میخوام درمورد این که چرا رادیواکتیو از سرب عبور نمیکنه بهم اطلاع بدید خواهشا

    • محمّدحسین ۲۷ دی ۱۳۹۰۲۷ دی ۱۳۹۰ گفته:

      نمیدونم چرا فکر کردید این سؤال رو باید تو این سایت و از من بپرسید؟!

  15. سیدحسین ۲۷ دی ۱۳۹۰۲۷ دی ۱۳۹۰ گفته:

    سلام ازمطلب شما در خصوص ec آب تشکر می کنم چون سالها بود که این کلمه را می شنیدم ولی نمی دانستم چیست

  16. حسین ۲۷ دی ۱۳۹۰۲۷ دی ۱۳۹۰ گفته:

    با سلام اگه ممکنه برام توضیح بدید چطور میشه میلی اکی والانت بر لیتر را بهppm تبدیل کرد. با تشکر

    • محمّدحسین ۲۷ دی ۱۳۹۰۲۷ دی ۱۳۹۰ گفته:

      براي تبديل mg/l به meq/l بايد mg/l (همون ppm) را به وزن اکی والانت (جرم مولکولی) عنصر تقسيم نمود.
      و قطعاً برای تبدیل میلی اکی والانت بر لیتر به ppm باید ضرب در اکی والانت کرد.

      مثلاً وزن اکی والانت سدیم 23 است، داریم:

      Na mg/l = 23 × meq/l

      شما می تونید اینجا وزن اکی والانت برخی از عناصر و ترکیبات رو ببینید.

  17. علی ۲۷ دی ۱۳۹۰۲۷ دی ۱۳۹۰ گفته:

    سلام ی سوال داشتم
    هرmhoمعادل چند msهستش؟؟؟؟ممنون

    • محمّدحسین ۲۷ دی ۱۳۹۰۲۷ دی ۱۳۹۰ گفته:

      گفته شده تو متن:
      dS/m=mmhos/cm

      بقیش هم یک تبدیل ساده است

  18. حسین ۲۷ دی ۱۳۹۰۲۷ دی ۱۳۹۰ گفته:

    سلام.لطفا نحوه تبدیل میکرو زیمنس بر سانتی متر به دسی زیمنس بر متر را انجام فرمایید.

    • محمّدحسین ۲۷ دی ۱۳۹۰۲۷ دی ۱۳۹۰ گفته:

      توضیحات لازم برای تمام تبدیل ها که خواستین در متن و نظرات آورده شده، یک محاسبه نیاز هست فقط

  19. aarman ۲۷ دی ۱۳۹۰۲۷ دی ۱۳۹۰ گفته:

    من آب آشامیدنی رو آزمایش کردم که هدایت الکتریکی اون 62 میکروزیمنس بر سانتی متر بود آیا این آب قابل استفاده است یا نه؟ و آیا میتوان این عدد رو بر حسب ppm بیان کرد
    ممنون

    • محمّدحسین ۲۷ دی ۱۳۹۰۲۷ دی ۱۳۹۰ گفته:

      مراجعه کنید به مطلب زیر:
      کل نمک های محلول (TDS)
      با توجه به مقدار TDS به دست آمده، آب از نظر EC برای آشامیدن مشکلی نداره (جداول استانداردی وجود دارن برای مقدار TDS آب آشامیدنی)

  20. فاطمه ۲۷ دی ۱۳۹۰۲۷ دی ۱۳۹۰ گفته:

    سلام
    چطور میشه میکرو زیمنس را به اهم سانتی متر تبدیل کرد؟

    • محمّدحسین ۲۷ دی ۱۳۹۰۲۷ دی ۱۳۹۰ گفته:

      تو مبحث EC موس بر سانتیمتر داریم (موس برعکس اهم هست)، رابطه کلی اینه:
      dS/m=mmhos/cm

      بقیش هم ضرب و تقسیم

  21. aa ۲۷ دی ۱۳۹۰۲۷ دی ۱۳۹۰ گفته:

    با سلام مقدار ec در آبهای زیر زمینی و سطحی چه تفاوتی باهم دارند آیا واحد انها با هم تفاوت دارد
    معمولا مقدار ecدر آبهای زیرزمینی در چه رنجی قرار دارد؟

  22. الهه ۲۷ دی ۱۳۹۰۲۷ دی ۱۳۹۰ گفته:

    سلام میشه فرمول دقیق هدایت الکتریکی به ایملم بفرستین و واضح تر توضیح بدین متوجه نشدم
    اگر فرمول درصد رطوبت گیاه رو هم دارین بهم بدین ممنون میشم
    خیلی فوری
    با تشکر

  23. ميلاد ۲۷ دی ۱۳۹۰۲۷ دی ۱۳۹۰ گفته:

    چگونه ميشه ميكرو زيمنس بر سانيمتر را در ميكرو موس در سانتي متر تبديل كرد و كدام ec آب چقدر بايد باشد تا يك آب سبك شود

    • محمّدحسین ۲۷ دی ۱۳۹۰۲۷ دی ۱۳۹۰ گفته:

      تبدیل ها در متن گفته شده

  24. آرزو گلزاری ۲۷ دی ۱۳۹۰۲۷ دی ۱۳۹۰ گفته:

    سلام
    من با دستگاه EC سنج کار میکنم
    واحدش روی صفحه mS است این واحد یعنی چی؟ یعنی میلی موس یا میلی زیمنس یا؟
    خواهش میکنم جواب بدید.

    • محمّدحسین ۲۷ دی ۱۳۹۰۲۷ دی ۱۳۹۰ گفته:

      قاعدتاً باید میلی زیمنس باشه

  25. هنگام ۲۷ دی ۱۳۹۰۲۷ دی ۱۳۹۰ گفته:

    سلام.ممنون از مطالب جامعتون.سوالم اینه که چرا اسیدیته و قلیاییت رو برحسب واحد کربنات کلسیم بیان میکنن؟

    • محمّدحسین ۲۷ دی ۱۳۹۰۲۷ دی ۱۳۹۰ گفته:

      غلظت آنیون های دیگر مانند فسفات و سیلیکات در مقایسه با غلظت سه یون کربنات، بی کربنات و هیدرو اکسید قابل صرف نظر کردن است.

  26. mahsima ۲۷ دی ۱۳۹۰۲۷ دی ۱۳۹۰ گفته:

    سلام. من میزان NPK رو در خاک اندازه گیری کردم
    مقادیر فسفر و پتاسیم و نیتروژن
    برای مثال اگر مقدار پتاسیم 2 ppm باشه چطور میشه به میلی گرم در هر کیلوگرم تبدیلش کرد؟چون توی مقالات بر اساس این واحد اورده شده.ممنون میشم راهنماییم کنید/با سپاس فراوان

    • محمّدحسین ۲۷ دی ۱۳۹۰۲۷ دی ۱۳۹۰ گفته:

      پی پی ام با میلی گرم در کیلوگرم برابر هست.
      یک PPM معادل با 1 میلی گرم از یک ماده در یک لیتر از یک مایع (mg/L)، یا 1 میلی گرم از یک ماده در یک کیلوگرم از یک ماده جامد، است(mg/kg). دقت کنید که میلی گرم بر کیلوگرم نه بر لیتر

  27. سجاد ۲۷ دی ۱۳۹۰۲۷ دی ۱۳۹۰ گفته:

    سلام ممنون از مطالب جامعتون

قسمت نظرات بسته است.

Top