۱۳ شهریور ۱۳۹۱ ..."/>

ضریب زهکشی

ضریب زهکشی، شدت تغذیه یا تخلیه آب را نشان داده و با میانگین عمق یا بده خروجی زهکش ها برابر است. ضریب زهکشی به عوامل زیادی از جمله بافت خاک، نوع کشت، عمق ریشه، میزان آب آبیاری، فاصله آبیاری، شیب اراضی، روش آبیاری، عمق زهکش، عمق لایه محدودکننده، شوری آب و خاک، نشت از اراضی بالادست، نشت از کانال ها وجوی ها و . . . بستگی دارد. بسیاری از این عوامل به مدیریت آبیاری و برخی از آنها به موقعیت زهکش وابسته است .

برآورد ضریب زهکشی

اگرچه برای برآورد ضریب زهکشی روش های ‌مختلفی وجود دارد، اما اندازه گیری تخلیه از مزارع مشابهی که در حال زهکشی هستند، بهترین راهنما برای برآورد به شمار می رود .
ضریب زهکشی در مناطق مرطوب، از تجزیه و تحلیل بارش ها برای دور ه های برگشت معین  به دست می آید. به طورمعمول، دوره برگشت 5 سال مورد توجه قرار می گیرد و در اروپا وآمریکای شمالی برای غلات، به طور معمول رقمی در حدود 10 الی 13 میلی متر بر روز به دست می آید. این رقم برای سبزیجات، حتی از مقادیر گفته شده نیز بیشتر است. در مناطق فاریاب، ضریب زهکشی با استفاده از بیلان آب از رابطه زیر به دست می آید:

q=((D.p+Dcs)×dg)÷f

q= ضریب زهکشی (mm/day)
D.P= درصد نفوذ عمقی
DCS= درصد ‌نشت از کانال ها و جوی ها(اعشار)
dg=  نیاز ناخالص آبیاری(mm)
F=دور آبیاری(day)

هم چنین فائو پیشنهاداتی را برای ضریب زهکشی زمین هایی که در آن ها از مقدار جریان آب زیرزمینی که از مناطق مجاور وارد می شود و یا به صورت طبیعی از زمین خارج می شود، ارائه داده است:
برای خاک هایی که نفوذ پذیری آن ها کم است

q=1.5 mm/day

برای خاک هایی که نفوذپذیری شان خوب است(شرایط اکثر خاک های کشاورزی)

q=1.5-3 mm/day

منابع مورد استفاده
1- علیزاده، امین. رابطه خاک و آب و گیاه، 1385، دانشگاه  امام رضا(ع)
2- اسمیدما، لامبرت و دیگران. ترجمه امین علیزاده. زهکشی جدید، 1384، دانشگاه  امام رضا(ع)

برچسب ها
Top