۱۴ اردیبهشت ۱۳۹۱ ..."/>

سد بتنی دو قوسی دز

سد دز بر روی رودخانه دز در 23 کیلومتری شمال شرقی شهرستان اندیمشک احداث گردیده است. این سد نخستین سد از رشته سدهای چند منظوره ای است که در 23 اسفند ماه 1341 مورد بهره برداری قرار گرفت. آب رودخانه دز از ارتفاعات اشتران کوه، قالی کوه و بخشی از سلسله جبال زاگرس سرچشمه گرفته و سرشاخه های فرعی آن را رودخانه های بختیاری، تیره و ماره بوره الیگودرز، مکن دان و سرخاب کشور تشکیل می دهند. با احداث سد دز، در پشت دیواره این سد دریاچه ای به طول 65 کیلومتر بوجود آمده که در ظرفیت نهایی، 3/3 میلیارد مترمکعب آب را در خود جای می دهد.

مشخصات سد دز:

نوع سد : بتنی دو قوسی

ارتفاع سد : 203 متر

ارتفاع سد از سطح دریا : 354 متر

ارتفاع پی از سطح دریا : 151 متر

طول تاج سد : 212 متر

ضخامت بدنه سد در پائین : 27 متر

ضخامت بدنه سد در بالا : 5/4 متر

ارتفاع دریچه های آبیاری از سطح دریا : 222 متر

ارتفاع دریچه های آبیاری در بدنه سد : 71 متر

حجم حفاری انجام شده :670000 متر مکعب

حجم بتن مصرف شده در ساختمان سد : 480000 متر مکعب

حجم بتن مصرف شده در عملیات : 125000 متر مکعب

اهداف احداث سد دز

  1. کنترل سیلابهای مخرب رودخانه دز
  2. تنظیم آب جهت مصارف آبیاری
  3. تامین نیروی لازم جهت تولید برق
سد دز

سد دز

سایر موارد

شروع بتن ریزی : مهرماه 1340

پایان بتن ریزی: آذرماه 1341

آغاز بهره برداری از سد دز : اسفندماه 1341

حداکثر ارتفاع سطح آب قابل مهار : 352 متر از سطح دریا

حداکثر ارتفاع سطح آب موثر در تولید: 290 متر

حوزه آبگیری رودخانه دز : 225000 کیلومتر مربع

حوزه آبگیری سد : 17000 کیلومتر مربع

اراضی آبخور سد : 125000 هکتار

مشخصات نیروگاه سد دز

نوع توربین : فرانسیس عمودی- ساخت کارخانه هیتاچی ژاپن

سرعت چرخش توربین : 250 دور بر دقیقه

ژنراتور : ساخت زیمنس آلمان به قدرت 65 مگاوات

ولتاژ خروجی ژنراتور ها : 13/8 کیلو ولت – سه فاز- 50 سیکل بر ثانیه

نوع ترانسفورماتورها : 8 دستگاه ترانسفورماتور – سه فاز افزاینده

ظرفیت ترانسفورماتور : 84000 کیلوولت آمپر

نسبت تبدیل ترانسفورماتور : 13/8 به 230 کیلوولت

خطوط انتقال نیرو در نیروگاه سد دز

  • 3 خط 230 کیلوولت (سد دز – اندیمشک – اهواز به طول 159 کیلومتر)
  • 2 خط 230 کیلو ولت (سد دز – خرم آباد به طول 158 کیلومتر)

سازه های جانبی سد دز

به منظور کنترل سیلاب ها، دو تونل سرریز در ضلع شرقی دریاچه و با فاصله کمی از بدنه سد ساخته شده است که قطر تونل تخلیه شماره یک 14 متر و قطر تونل شماره دو 6/12 متر بوده و هر یک از آنها قادر به تخلیه 3000 مترمکعب آب در ثانیه می باشند.

همچنین دو تونل آبگیری اصلی در ضلع غربی دریاچه ایجاد شده که هر یک به انشعاباتی با قطر کمتر تقسیم گردیده که توسط آنها آب پشت دریاچه به توربین ها می رسد.

حداکثر آب خروجی هر یک از تونل های آبگیری اصلی برابر با 240 مترمکعب در ثانیه است. در وسط بدنه سد دز سه دریچه آبیاری مخروطی شکل به منظور آبیاری حدود 92000 هکتار زمین های کشاورزی و نیز کنترل سیلاب ها وجود دارد. حد اکثر خروجی هر یک از این دریچه های آبیاری 60 مترمکعب در ثانیه است.

مطالب مرتبط

Top